Endometrioza w wieku przed- i oko³omenopauzalnym - jak leczyæ? Endometriosis in pre- and perimenopausal age - how to treat?

Zeila Omar Robert, Agnieszka Mitkowska
2011 · W2327253962
article OA: closed CC0 Metadata only
View on OpenAlex
⚙ AI-generated summary by claude@2026-06, 2026-06-07 ⓘ

This paper discusses pharmacological and surgical treatments for endometriosis in pre- and perimenopausal women, focusing on reducing estrogen exposure and relieving pain.

One-sentence paraphrase of the abstract; not a substitute for reading it. No clinical advice. How this works

Abstract

Streszczenie Endometrioza, czyli obecnośc gruczolow i podścieliska endometrium poza jamą macicy, dotyczy przede wszystkim kobiet w wieku reprodukcyjnym. Rozpoznawana moze byc jednak takze u kobiet po menopauzie i u nastolatek. Czestośc zachorowan u kobiet w wieku pomenopauzalnym szacuje sie na 2–5% wszystkich przypadkow, z czego wiekszośc zanotowano u kobiet stosujących estrogenową hormonalną terapie zastepczą (HTZ). Etiopatogeneza powstawania ognisk endometrialnych po ostatniej miesiączce u pacjentek niestosujących HTZ moze byc powiązana z pozagonadalną aktywnością aromatazy – enzymu konwertujacego androstendion do estradiolu. Celem leczenia endometriozy w przypadku kobiet po menopauzie jest zniesienie dolegliwości bolowych. Efekt ten moze zostac osiągniety drogą leczenia farmakologicznego lub operacyjnego. Wiekszośc lekow stosowanych w tej patologii ma na celu zmniejszenie ekspozycji na estrogeny. Do podstawowych grup zalicza sie dwuskladnikowe hormonalne leki antykoncepcyjne (tabletki, plastry, pierścien dopochwowy), gestageny, a w terapii drugiego rzutu analogi gonadoliberyny (aGnHR), wkladke wewnątrzmaciczną wydzielającą lewonorgestrel, danazol i gestrinon. Coraz cześciej w przypadku kobiet po menopauzie stosuje sie terapie eksperymentalne, zwlaszcza inhibitorami aromatazy, ktorych mechanizm dzialania ukierunkowany jest na supresje lokalnej produkcji estrogenow. Leczenie operacyjne moze takze byc terapią pierwszego rzutu u kobiet po menopauzie. W zalezności od historii choroby, nasilenia dolegliwości oraz oczekiwan pacjentki zastosowac mozna leczenie chirurgiczne w roznym zakresie – od miejscowego usuniecia zmian, poprzez przerwanie drog przewodzenia bolu w miednicy mniejszej (neurektomia przedkrzyzowa), po usuniecie macicy bez przydatkow lub z przydatkami. Slowa kluczowe: endometrioza, menopauza, zespol bolowy miednicy mniejszej, leczenie farmakologiczne, laparoskopia, leczenie operacyjne. Summary Endometriosis, i.e. extragonadal localization of endometrial stroma and glands is predominantly found in reproductive age women, however it is also diagnosed in teenagers and postmenopausal women. Prevalence of postmenopausal endometriosis is 2-5% of all endometriosis cases, with majority found in patients using estrogen replacement therapy (ERT). Etiopathogenesis of endometriosis after menopause is related to extragonadal aromatase activity (androstendione to estradiol conversion). The aim of endometriosis therapy is to relief pain. This effect can be achieved either through pharmacological or surgical treatment. Majority of endometriosis medications relies on reduction of estradiol production. Combined hormonal contraceptive drugs (oral, transdermal, transvaginal) and gestagens constitute first-line pharmacological therapy. Second-line consists of GnRH analogs, intrauterine system releasing levonorgestrel, danazol, and gestrinone. Progressively more and more experimental treatments are applied in postmenopausal endometriosis, just to name aromatase inhibitors suppressing local estrogen production. Surgical therapy may be also considered as first-line approach. Depending on the history of illness, pain intensity, and patient expectations surgery can cover wide spectrum from local excision of endometriosis through interruption of neural pathways (presacral neurectomy) finishing with total hysterectomy with or without bilateral salpingoophoorectomy.

My notes (saved in your browser only)

Condition tags

endometriosis

Citation neighborhood

Papers in the corpus that this work cites (lower rings, blue) and that cite this one (upper rings, green). Dot size scales with the paper's in-corpus citation count — bigger dot = more influential within the endo/adeno field. Click a dot to open that paper. [ expand to 2 hops ] — adds papers reached through this work's immediate citers/citees. Heavier; up to 60 extra dots.

References (37)

Source provenance

openalex
last seen: 2026-06-10T17:14:06.276822+00:00
License: CC0 · commercial use OK