Endometriose

Samenvatting Dysmenorroe is een veelvoorkomende gynaecologische klacht bij vrouwen in de fertiele levensfase in de huisartsenpraktijk en een frequente bron van werk- en schoolverzuim. Een van de meest voorkomende aantoonbare oorzaken van dysmenorroe is endometriose. Dit ziektebeeld wordt gedefinieerd als het voorkomen van endometriumachtig weefsel buiten de uterus. Het is geassocieerd met pijn in het kleine bekken en subfertiliteit. De klinische presentatie is zeer heterogeen, wat vaak leidt tot een lange vertraging in het stellen van de diagnose. Diagnostiek bestaat naast een zorgvuldige anamnese en gynaecologisch onderzoek uit vaginale echografie en eventueel MRI, met als gouden standaard laparoscopische visualisatie. Endometriose is een chronische aandoening die de kwaliteit van leven nadelig kan beïnvloeden. Behandeling kan bestaan uit pijnstilling, hormonale therapie en chirurgie, zo nodig aangevuld met geassisteerde voortplanting. Ernstige diepe endometriose is een uitermate complex ziektebeeld en behoeft multidisciplinaire behandeling in gespecialiseerde centra. Een curatieve behandeling voor endometriose is vooralsnog niet voorhanden. Dit maakt een individuele benadering essentieel voor het optimaliseren van de kwaliteit van leven van de vrouw. Access this chapter Tax calculation will be finalised at checkout Purchases are for personal use only Literatuur Heineman MJBO, Evers JLH, Heintz APM, redactie. Obstetrie en gynaecologie. De voortplanting van de mens. Maarssen: Elsevier gezondheidszorg; 2012. Knuistingh Neven A, Barnhoorn PHJ. Dysmneorroe. Huisarts Wet. 2005. Jamieson DJ, Steege JF. The prevalence of dysmenorrhea, dyspareunia, pelvic pain, and irritable bowel syndrome in primary care practices. Obstet Gynecol. 1996;87(1):55–8. Ju H, Jones M, Mishra G. The prevalence and risk factors of dysmenorrhea. Epidemiolog Rev. 2014;36:104–13. Latthe P, Latthe M, Say L, Gulmezoglu M, Khan KS. WHO systematic review of prevalence of chronic pelvic pain: a neglected reproductive health morbidity. BMC Public Health. 2006;6:177. Schoep ME, Nieboer TE, Van der Zanden M, Braat DDM, Nap AW. The impact of menstrual symptoms on everyday life: results of a nationwide survey among 42,879 women. Staal AH, Van der Zanden M, Nap AW. Diagnostic delay of endometriosis in the Netherlands. Gynecolog Obstetr Investig. 2016;81(4):321–4. Ballard K, Lowton K, Wright J. What’s the delay? A qualitative study of women’s experiences of reaching a diagnosis of endometriosis. Fertil Steril. 2006;86(5):1296–301. Eskenazi B, Warner ML. Epidemiology of endometriosis. Obstet Gynecol Clin North Am. 1997;24(2):235–58. Dunselman GA, Vermeulen N, Becker C, Calhaz-Jorge C, D’Hooghe T, De Bie B, et al. ESHRE guideline: management of women with endometriosis. Hum Reprod (Oxford, England). 2014;29(3):400–12. Meuleman C, Vandenabeele B, Fieuws S, Spiessens C, Timmerman D, D’Hooghe T. High prevalence of endometriosis in infertile women with normal ovulation and normospermic partners. Fertil Steril. 2009;92(1):68–74. Eisenberg VH, Weil C, Chodick G, Shalev V. Epidemiology of endometriosis: a large population-based database study from a healthcare provider with 2 million members. BJOG Int J Obstet Gynaecol. 2018;125(1):55–62. Sampson J. Peritoneal endometriosis due to menstrual dissemination of endometrial tissue into the peritoneal cavity. Am J Obstet Gynecol. 1927;14:422–69. Koninckx PR, Ussia A, Adamyan L, Wattiez A, Gomel V, Martin DC. Pathogenesis of endometriosis: the genetic/epigenetic theory. Fertil Steril. 2018. Revised American Society for reproductive medicine classification of endometriosis: 1996. Fertil Steril. 1997;67(5):817–21. Bellelis P, Dias JA Jr, Podgaec S, Gonzales M, Baracat EC, Abrao MS. Epidemiological and clinical aspects of pelvic endometriosis-a case series. Rev Assoc Med Bras. 2010;56(4):467–71. Tissot M, Lecointre L, Faller E, Afors K, Akladios C, Audebert A. Clinical presentation of endometriosis identified at interval laparoscopic tubal sterilization: prospective series of 465 cases. J Gynecol Obstet Hum Reprod. 2017;46(8):647–50. Van der Zanden MT, Teunissen TAM, Van der Woord IW, Braat DDM, Nelen WLDM, Nap AW. Barriers and facilitators to the timely diagnosis of endometriosis in primary care. Submitted. Hudelist G, Ballard K, English J, Wright J, Banerjee S, Mastoroudes H, et al. Transvaginal sonography vs. clinical examination in the preoperative diagnosis of deep infiltrating endometriosis. Ultrasound Obstet Gynecol Off J Int Soc Ultrasound Obstet Gynecol. 2011;37(4):480–7. Hudelist G, Oberwinkler KH, Singer CF, Tuttlies F, Rauter G, Ritter O, et al. Combination of transvaginal sonography and clinical examination for preoperative diagnosis of pelvic endometriosis. Hum Reprod (Oxford, England). 2009;24(5):1018–24. Leesadviezen voor professionals ESHRE-guideline ‘Management of women with endometriosis’. Patiëntenvoorlichting Endometriose Stichting (patiëntenvereniging) www.endometriose.nl. Patiënteninformatie via beroepsvereniging www.nvog.nl of www.degynaecoloog.nl. Nap A, Willemsen W, D’Hooghe T. Iedere maand pijn. 1e druk. Serie ‘Spreekuur thuis’. Utrecht: Kosmos Uitgevers; 2007. Author information Authors and Affiliations Editor information Editors and Affiliations Rights and permissions Copyright information © 2020 Bohn Stafleu van Loghum is een imprint van Springer Media B.V., onderdeel van Springer Nature About this chapter Cite this chapter van der Zanden, M. (2020). Endometriose. In: Lagro-Janssen, T., Teunissen, D. (eds) Urogynaecologie. Praktische huisartsgeneeskunde. Bohn Stafleu van Loghum, Houten. https://doi.org/10.1007/978-90-368-2409-5_12 Download citation DOI: https://doi.org/10.1007/978-90-368-2409-5_12 Published: Publisher Name: Bohn Stafleu van Loghum, Houten Print ISBN: 978-90-368-2408-8 Online ISBN: 978-90-368-2409-5 eBook Packages: Dutch language eBook collection