Ośrodek kompleksowego leczenia endometriozy jako odpowiedź na problemy zdrowotne szczególnej grupy pacjentek

Radosław Maksym, Hanna Ruta
In: Fides et Ratio, Vol 43, Iss 3 (2020) · 2020 · vol. 43(3) , pp. 353–363 · doi:10.34766/fetr.v43i3.317 · W3098905155
article OA: gold CC0 ⤵ 1 in-corpus citation
🔓 Open OA copy Full text JSON View on OpenAlex View at publisher
⚙ AI-generated summary by claude@2026-06, 2026-06-08 ⓘ

Specialized reference centers for endometriosis are needed to provide interdisciplinary, high-level care for patients experiencing complex symptoms and treatment challenges that are not adequately addressed by general healthcare.

One-sentence paraphrase of the abstract; not a substitute for reading it. No clinical advice. How this works

⚙ AI-generated deep summary by claude@2026-06, 2026-06-09 · read from full text ⓘ

The paper discusses the clinical complexity of endometriosis and the shortcomings of care that is limited to primary and secondary health services, emphasizing the need for comprehensive, interdisciplinary management. It describes the concept of creating a network of specialized reference centers where trained staff, implemented therapeutic protocols and guidelines, and ongoing evaluation of outcomes can improve care quality and enable research and development of new strategies. A key limitation is that the paper is conceptual rather than presenting original empirical data, so evidence strength is not directly quantified. Relevance to endometriosis: the paper is centrally about endometriosis and explicitly argues for organization of specialized reference centers and multidisciplinary protocols to address the disease’s therapeutic difficulties, relapses, and complications.

Read from the paper's body, not the abstract. Not a substitute for reading the paper. No clinical advice. How this works

Abstract

Endometrioza jest jednostką chorobową manifestującą się klinicznie jako złożony zespół objawów. Ze względu na różnorodny przebieg oraz zróżnicowane oczekiwania pacjentek wymaga kompleksowej i interdyscyplinarnej opieki medycznej. Stwierdzenie, że endometrioza to występowanie „tkanki zbliżonej do endometrium poza jamą macicy” nie oddaje złożonego charakteru i trudności terapeutycznych związanych ze schorzeniem. Brak w pełni skutecznych metod leczenia, częste nawroty i możliwe powikłania to jedynie niektóre napotykane problemy. Stworzenie sieci referencyjnych ośrodków skoncentrowanych na tej chorobie jest uznanym sposobem na zapewnienie pacjentkom z endometriozą adekwatnej i efektywnej opieki. Udowodniono, że specyfika endometriozy sprawia, że ta wymagająca grupa pacjentek nie uzyskuje satysfakcjonujących wyników leczenia w oparciu o podstawową opiekę zdrowotną oraz lokalne ośrodki ginekologiczne. Natomiast ośrodki referencyjne dzięki wyszkoleniu kadr, wdrożeniu protokołów terapeutycznych i wytycznych umożliwiają zapewnienie opieki na najwyższym poziomie przy współpracy specjalistów z różnych dyscyplin medycznych. Bieżąca ewaluacja wyników terapeutycznych stwarza możliwość prowadzenia badań naukowych oraz opracowywania nowych, praktycznych strategii leczniczych najlepiej służących pacjentkom. Zapewnienie odpowiedniej opieki nad tą szczególną grupą pacjentek narzuca konieczność ustanowienia również nowych programów zdrowotnych zapewniających odpowiednie środki na walkę z chorobą.
Full text 4,702 characters · extracted from oa-html · 2 sections · click to expand

Abstract

Endometriosis is a disease that manifests itself as a complex set of clinical symptoms. Due to the diverse course and different expectations of patients, it requires comprehensive and interdisciplinary medical care. The statement that “endometriosis is the occurrence of endometrial-like tissue outside the uterine cavity” does not reflect the complex nature and therapeutic difficulties associated with the disease. The lack of fully effective treatment options, frequent relapses, and possible complications are just some of the problems that can be encountered. Creating a network of reference centers focused on this disease is a recognized way to provide patients with endometriosis with adequate and effective care. Due to the specificity of endometriosis, primary and secondary health care is often associated with poor treatment results of this demanding group of patients. In contrast, the provision of care at the highest level in cooperation with specialists from various medical disciplines can be obtained in reference centers, thanks to the training of staff and the implementation of therapeutic protocols and guidelines. The ongoing evaluation of therapeutic outcomes lead to the opportunity of scientific research and novel, practical therapeutic strategies that serve best to patients. Ensuring adequate care for this demanding group of patients also requires the establishment of new health programs that provide adequate resources to fight the disease.

References

Adamson GD, Pasta DJ.(2010). Endometriosis fertility index: the new, validated endometriosis staging system. Fertil Steril. Oct;94(5):1609-15. doi: 10.1016/j.fertnstert.2009.09.035. D’Hooghe T., Debrock S.(2003). Future directions in endometriosis research, Obstet Gynecol Clin North Am, 30,221–244. doi: 10.1016/s0889-8545(02)00063-3. D’Hooghe T., Hummelshoj L.(2006). Multi-disciplinary centres/networks of excellence for endometriosis management and research: a proposal, Hum. Reprod., 1-6. doi: 10.1093/humrep/del123 Dunselman G.A., Vermeulen N., Becker C., Calhaz-Jorge C., D'Hooghe T., De Bie B., Heikinheimo O., Horne A.W., Kiesel L., Nap A., Prentice A., Saridogan E., Soriano D., Nelen Wm .(2014). European Society of Human Reproduction and Embryology. ESHRE guideline: management of women with endometriosis, Hum Reprod, 29(3): 400-12. doi: 10.1093/humrep/det457. Ebert AD, Ulrich U, Keckstein J, Müller M, Schindler AE, Sillem M, Tinneberg HR, De Wilde RL, Schweppe KW; Endometriosis Research Foundation, and the European Endometriosis League. (2013). Implementation of certified endometriosis centers: 5-year experience in German-speaking Europe. Gynecol Obstet Invest;76(1):4-9. doi:10.1159/000346457. Ferrari F, Forte S, Sbalzer N, Zizioli V, Mauri M, Maggi C, Sartori E, Odicino F.(2020). Validation of an enhanced recovery after surgery protocol in gynecological surgery: an Italian randomized study. Am J Obstet Gynecol. Jul 8:S0002-9378(20)30720-1. doi: 10.1016/j.ajog.2020.07.003. Filipecka-Tyczka D., A Kajdy, BP Siekierski, M Stańczyk, A Rogowski, M Rabijewski and RB Maksym.(2020). Deep infiltrating endometriosis as a cause of severe urogynecological complications despite invasive treatment – report of two cases from the center for endometriosis surgery. Clinical and Experimental Obstetrics and Gynecology, zaakceptowane do publikacji. Filipecka-Tyczka D, Maksym RB., Kajurek K, Rogowski A, Rabijewski M. (2019) Endometrioza głęboko naciekająca – jak ją rozpoznać? Ginekologia po Dyplomie, 21 (2), 60-65. Koninckx, P.R., Ussia, A.(2010). “Centers of excellence in endometriosis surgery” or “centers of excellence in endometriosis”. Gynecol Surg 7, 109–111. doi.org/10.1007/s10397-009-0549-4. Hummelshoj L., Prentice A., Groothuis P.(2006). Update on endometriosis, Womens Health, 2,53–56. doi: 10.2217/17455057.2.1.53. Johnson NP, Hummelshoj L; World Endometriosis Society Montpellier Consortium.(2013). Consensus on current management of endometriosis. Hum Reprod. Jun;28(6):1552-68. doi: 10.1093/humrep/det050. Maksym R., Baranowski W. (2020). Etiopatogeneza endometriozy – geny czy środowisko? w: W Baranowski (red.), Standardy diagnostyki i leczenia endometriozy - Monografia Ginekologia po Dyplomie, 5-10, Warszawa: Medical Tribune Polska. Maksym RB, Skibińska M. (2019), Diagnostyka niepłodności kobiecej w oparciu o międzynarodowe wytyczne, Fides et ratio. 3(39);30-43. doi: 10.34766/fetr.v3i39.118. Stępniewska A., Biela M., Ceccaroni M. (2020). Organizacja opieki nad pacjentkami z endometriozą – rola ośrodka referencyjnego, w: W Baranowski (red.), Standardy diagnostyki i leczenia endometriozy - Monografia Ginekologia po Dyplomie, 46-60, Warszawa: Medical Tribune Polska.

Text is read by the "Ask this paper" AI Q&A widget below. Extraction quality varies by source — PMC NXML preserves structure cleanly, OA-HTML may include some navigation residue, and OA-PDF can have broken hyphenation. The publisher copy (via DOI) is the canonical version.

My notes (saved in your browser only)

⚙ Ask this paper AI returns verbatim quotes from the full text · source: oa-html ⓘ

Answers must be backed by verbatim quotes from this paper's full text. Hallucinated quotes are dropped automatically; if no verbatim passage answers the question, we say so. How this works

Citation neighborhood (sparse)

Too few in-corpus citations on either side for a chart; here are the lists.

Cited by (1)

Cited by (1)

Source provenance

openalex
last seen: 2026-06-10T17:14:06.276822+00:00
License: CC0 · commercial use OK