ENDOMETRİOZİS AĞRI YÖNETİMİNDE GÜNCEL TEDAVİ YAKLAŞIMLARI VE HEMŞİRENİN ROLÜ

Dilek BİNGÖL, Nuriye Büyükkayacı Duman
In: Sağlık Bilimleri Dergisi · 2021 · vol. 30(2) , pp. 221–225 · doi:10.34108/eujhs.681860 · W3196207308
article OA: diamond CC0 ⤵ 1 in-corpus citation
🔓 Open OA copy Full text JSON View on OpenAlex View at publisher
⚙ AI-generated summary by claude@2026-06, 2026-06-08 ⓘ

This review discusses current pain management approaches for endometriosis and the role of nurses in preventing disease progression and improving patients' quality of life.

One-sentence paraphrase of the abstract; not a substitute for reading it. No clinical advice. How this works

⚙ AI-generated deep summary by claude@2026-06, 2026-06-10 · read from full text ⓘ

Bu derleme, endometriozise bağlı kronik pelvik ağrı, disparoni, dismenore ve infertilite gibi belirtilerin yaşam kalitesini ve tedaviye uyumu nasıl etkilediğini ve tanıda jinekolojik öykü, laparoskopi ve fiziksel değerlendirmenin rolünü ele alır. Ağrı yönetiminde medikal ve cerrahi yaklaşımlar da dahil güncel tedavi seçeneklerini özetleyerek, hem iki yöntemde hem de ağrının tekrarlama sıklığının devam edebildiğini belirtir. Metin ayrıca ilerlemenin önlenmesi, sağlığın iyileştirilmesi ve yaşam kalitesinin artırılması için multidisipliner yaklaşım gerekliliğini ve bu süreçte hemşirelerin önemli rolünü tartışır; derleme türü olması nedeniyle çalışma düzeyinde nicel bir etki/sonuç sunma sınırlılığı vardır. This paper is centrally about endometriosis — endometriosis ağrı yönetimindeki güncel tedavi yaklaşımları ve hemşirenin rolünü incelemektedir.

Read from the paper's body, not the abstract. Not a substitute for reading the paper. No clinical advice. How this works

Abstract

Endometriozis, endometrial benzeri dokunun uterus boşluğu dışında bulunması şeklinde tanımlanan ve en çok üreme çağındaki kadınları etkileyen jinekolojik bir hastalıktır. Endometriozisin hastanın yaşam kalitesini ve hastalığın tedavisine ilişkin uyumunu olumsuz etkileyebilen klinik belirtileri arasında; kronik pelvik ağrı, disparoni, dismenore ve infertilite bulunmaktadır. Tanı konulmasında jinekolojik öykü, laparoskopi ve fiziksel değerlendirme yapılmaktadır. Endometriozis ile ilişkili ağrının tedavisinde kullanılan alternatif yöntemler arasında medikal ve cerrahi yöntemler de olup belirtilerin azaltılması amaçlanmaktadır. Ancak her iki yöntemde de ağrının tekrarlama sıklığı devam edebilmektedir. Endometriozis de ağrı yönetiminde, hastalığın progresyonunun önlenmesi, bireyin sağlığının iyileştirilmesi ve yaşam kalitesinin arttırılmasına dayalı multidisipliner bir yaklaşım gerekir. Hastalığın ilerlemesinin önlenmesinde ve kadınların yaşam kalitesini iyileştirilmesinde hemşireler büyük rol oynamaktadırlar. Bu derlemede, endometrioziste ağrı yönetiminde etkin ve güvenilir güncel yaklaşımlara ışık tutmak ve hemşirenin rolünün tartışılması amaçlanmıştır.
Full text 8,748 characters · extracted from oa-doi-fallback · click to expand
TR EN ENDOMETRİOZİS AĞRI YÖNETİMİNDE GÜNCEL TEDAVİ YAKLAŞIMLARI VE HEMŞİRENİN ROLÜ Öz Endometriozis, endometrial benzeri dokunun uterus boşluğu dışında bulunması şeklinde tanımlanan ve en çok üreme çağındaki kadınları etkileyen jinekolojik bir hastalıktır. Endometriozisin hastanın yaşam kalitesini ve hastalığın tedavisine ilişkin uyumunu olumsuz etkileyebilen klinik belirtileri arasında; kronik pelvik ağrı, disparoni, dismenore ve infertilite bulunmaktadır. Tanı konulmasında jinekolojik öykü, laparoskopi ve fiziksel değerlendirme yapılmaktadır. Endometriozis ile ilişkili ağrının tedavisinde kullanılan alternatif yöntemler arasında medikal ve cerrahi yöntemler de olup belirtilerin azaltılması amaçlanmaktadır. Ancak her iki yöntemde de ağrının tekrarlama sıklığı devam edebilmektedir. Endometriozis de ağrı yönetiminde, hastalığın progresyonunun önlenmesi, bireyin sağlığının iyileştirilmesi ve yaşam kalitesinin arttırılmasına dayalı multidisipliner bir yaklaşım gerekir. Hastalığın ilerlemesinin önlenmesinde ve kadınların yaşam kalitesini iyileştirilmesinde hemşireler büyük rol oynamaktadırlar. Bu derlemede, endometrioziste ağrı yönetiminde etkin ve güvenilir güncel yaklaşımlara ışık tutmak ve hemşirenin rolünün tartışılması amaçlanmıştır. Anahtar Kelimeler Kaynakça - 1. Moura APC, Ribeiro HSAA, Bernardo WM, et al. Accuracy of transvaginal sonography versus magnetic resonance imaging in the diagnosis of rectosigmoid endometriosis: Systematic review and meta-analysis. PLoS ONE 2019; 14(4): e0214842. https://doi.org/10.1371/journal. pone.0214842 2. Vercellini P, Viganò P, Somigliana E, et al. Endometriosis: pathogenesis and treatment. Nature Reviews Endocrinology 2014; 10(5):261. 3. Baştu E, Mutlu MF, Serdaroğlu H. Endometriozis tedavisinde güncel yaklaşım. İstanbul Tıp Fakültesi Dergisi 2012; 75(4):60-70. 4. Alimi Y, Iwanaga J, Loukas M, et al. The Clinical Anatomy of Endometriosis: A Review. Cureus 2018; 10(9):e3361. DOI 10.7759/cureus.3361 5. Biberoğlu E, Biberoğlu K. Endometriozis ve Pelvik Ağrı (Kanıta Dayalı Tıp). Turkiye Klinikleri Journal of Gynecology Obstetrics-Special Topics 2010; 3(3):54-61. 6. Kocakoç E, Bhatt S, Dogra VS. Endometriosis. Ultrasound Clin 2008; 3(3):399-414. 7. Hwang H, Chung YJ, Lee SR, et al. Clinical evaluation and management of endometriosis: guideline for Korean patients from Korean Society of Endometriosis. Obstetrics & gynecology science 2018; 61(5):553-564. 8. Karadadaş N, Hurşitoğlu BS. Endometriozisli İnfertil Hastaya Yaklaşım. Turkiye Klinikleri Journal Of Gynecology Obstetrics-Special Topics 2012; 5(2):86-91. 9. Sinaii N, Plumb K, Cotton L, et al. Differences in characteristics among 1,000 women with endometriosis based on extent of disease. Fertil Steril 2008; 89(3):538-545. 10. Oral E, Api M, Ata B, ark. Türkiye endometriozis tanı ve yönetim kılavuzu. Turkiye Klinikleri Journal of Gynecology Obstetrics-Special Topics 2016; 9(2):80-112. 11. Çiçek MN, Mungan MT. Endometriozis, Klinikte Obstetrik ve Jinekoloji. İstanbul: Güneş Tıp Evleri; 2007. s. 587-596. 12. Practice Committee of the American Society for Reproductive Medicine. Treatment of pelvic pain associated with endometriosis: a committee opinion. Fertility and sterility 2014; 101(4):927-935. 13. Unutkan A, Kukulu K. Endometriozis İlişkili Ağrının Yönetimi Ve Ağrının Yönetiminde Hemşirenin Rolü. Gümüşhane Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi 2014; 3(2):804-814. 14. As-Sanie S, Harris RE, Napadow V, et al. Changes in regional gray matter volume in women with chronic pelvic pain: a voxel-based morphometry study. Pain 2012; 153(5):1006-1014. 15. Collinet P, Fritel X, Revel-Delhom C, et al. Management of endometriosis: CNGOF/HAS clinical practice guidelines–Short version. Journal of Gynecology Obstetrics and Human Reproduction 2018; 47(7):265-274. 16. Biberoğlu E, Biberoğlu K. Endometriozis Yönetiminde Hormonal Tedavi. Turkiye Klinikleri Journal of Gynecology Obstetrics-Special Topics 2012; 5(3):44-51. 17. Hurt KJ. Pocket Obstetrics and Gynecology. 1nd Edition. Philadelphia, PA: Wolters Kluwer Health; 2014. p. 11-16. 18. Prescott J, Farland LV, Tobias DK, et al. A prospective cohort study of endometriosis and subsequent risk of infertility. Human reproduction, 2016; 31(7): 1475-1482. 19. Casper RF. Introduction: a focus on the medical management of endometriosis. Fertility and sterility 2017; 107(3):521-522. 20. Marjoribanks J, Ayeleke RO, Farquhar C, et al. Nonsteroidal anti-inflammatory drugs for dysmenorrhea. Cochrane Database of Systematic Reviews. 2015; 30(7). 21. Brown J, Crawford TJ, Allen C, et al. Nonsteroidal anti‐inflammatory drugs for pain in women with endometriosis. Cochrane Database of Systematic Reviews 2017; (1). 22. Brown J, Kives S, Akhtar M. Progestagens and anti-progestagens for pain associated with endometriosis. Cochrane Database of Systematic Reviews. 2012; 3. 23. Taneja A, Kaur S, Soni RK. Evaluating the efficacy of levonorgestrel intrauterine system and danazol for relief of postoperative pain in endometriosis. Journal of clinical and diagnostic research: JCDR 2017; 11(7): QC10-QC12. 24. Bedaiwy MA, Allaire C, Alfaraj S. Long-term medical management of endometriosis with dienogest and with a gonadotropin-releasing hormone agonist and add-back hormone therapy. Fertility and sterility 2017; 107(3):537-548. 25. Prentice A, Deary AJ, Goldbeck-Wood S, et al. Gonadotrophin-secreting hormone analogs for pain associated with endometriosis. Cochrane Database Syst Rev. 2010; (12):CD008475. 26. Brown J, Pan A, Hart RJ. Pain analogs associated with gonadotrophin-releasing hormone endometriosis. Cochrane Database Syst Rev. 2010; (12):CD008475. 27. Pundir J, Omanwa K, Kovoor E, et al. Laparoscopic excision versus ablation for endometriosis-associated pain: an updated systematic review and meta-analysis. Journal of minimally invasive gynecology 2017; 24(5):747-756. 28. Vercellini P, Crosignani P, Somigliana E, et al. “Waiting for Godot”: a commonsense approach to the medical treatment of endometriosis. Hum Reprod 2011; 26(1):3-13. 29. Smith CA, Zhu X, He L,et al. Acupuncture for primary dysmenorrhoea. Cochrane Database Syst Rev. 2011; 19(1):CD007854. 30. Suresh PK. Complementary And Alternative Medicine (Cam) Therapies For Management Of Pain Related To Endometriosis. İnternational Research Journal Of Pharmacy 2012; 3(3): 30-34. 31. Flower A, Liu JP, Chen S, et al. Chinese herbal medicine for endometriosis. Cochrane Database Syst Rev. 2009; 8(3):CD006568. 32. Schrager S, Falleroni J, Edgoose J. Evaluation and treatment of endometriosis. Am Fam Physician 2013; 87(2):107-113. Ayrıntılar Birincil Dil Türkçe Konular Hemşirelik Bölüm Derleme Yayımlanma Tarihi 15 Eylül 2021 Gönderilme Tarihi 29 Ocak 2020 Kabul Tarihi 4 Mart 2021 Yayımlandığı Sayı Yıl 2021 Cilt: 30 Sayı: 2 APA Bingöl, D., & Büyükkayacı Duman, N. (2021). ENDOMETRİOZİS AĞRI YÖNETİMİNDE GÜNCEL TEDAVİ YAKLAŞIMLARI VE HEMŞİRENİN ROLÜ. Sağlık Bilimleri Dergisi, 30(2), 221-225. https://doi.org/10.34108/eujhs.681860 AMA 1.Bingöl D, Büyükkayacı Duman N. ENDOMETRİOZİS AĞRI YÖNETİMİNDE GÜNCEL TEDAVİ YAKLAŞIMLARI VE HEMŞİRENİN ROLÜ. Sağlık Bilimleri Dergisi. 2021;30(2):221-225. doi:10.34108/eujhs.681860 Chicago Bingöl, Dilek, ve Nuriye Büyükkayacı Duman. 2021. “ENDOMETRİOZİS AĞRI YÖNETİMİNDE GÜNCEL TEDAVİ YAKLAŞIMLARI VE HEMŞİRENİN ROLÜ”. Sağlık Bilimleri Dergisi 30 (2): 221-25. https://doi.org/10.34108/eujhs.681860. EndNote Bingöl D, Büyükkayacı Duman N (01 Eylül 2021) ENDOMETRİOZİS AĞRI YÖNETİMİNDE GÜNCEL TEDAVİ YAKLAŞIMLARI VE HEMŞİRENİN ROLÜ. Sağlık Bilimleri Dergisi 30 2 221–225. IEEE [1]D. Bingöl ve N. Büyükkayacı Duman, “ENDOMETRİOZİS AĞRI YÖNETİMİNDE GÜNCEL TEDAVİ YAKLAŞIMLARI VE HEMŞİRENİN ROLÜ”, Sağlık Bilimleri Dergisi, c. 30, sy 2, ss. 221–225, Eyl. 2021, doi: 10.34108/eujhs.681860. ISNAD Bingöl, Dilek - Büyükkayacı Duman, Nuriye. “ENDOMETRİOZİS AĞRI YÖNETİMİNDE GÜNCEL TEDAVİ YAKLAŞIMLARI VE HEMŞİRENİN ROLÜ”. Sağlık Bilimleri Dergisi 30/2 (01 Eylül 2021): 221-225. https://doi.org/10.34108/eujhs.681860. JAMA 1.Bingöl D, Büyükkayacı Duman N. ENDOMETRİOZİS AĞRI YÖNETİMİNDE GÜNCEL TEDAVİ YAKLAŞIMLARI VE HEMŞİRENİN ROLÜ. Sağlık Bilimleri Dergisi. 2021;30:221–225. MLA Bingöl, Dilek, ve Nuriye Büyükkayacı Duman. “ENDOMETRİOZİS AĞRI YÖNETİMİNDE GÜNCEL TEDAVİ YAKLAŞIMLARI VE HEMŞİRENİN ROLÜ”. Sağlık Bilimleri Dergisi, c. 30, sy 2, Eylül 2021, ss. 221-5, doi:10.34108/eujhs.681860. Vancouver 1.Dilek Bingöl, Nuriye Büyükkayacı Duman. ENDOMETRİOZİS AĞRI YÖNETİMİNDE GÜNCEL TEDAVİ YAKLAŞIMLARI VE HEMŞİRENİN ROLÜ. Sağlık Bilimleri Dergisi. 01 Eylül 2021;30(2):221-5. doi:10.34108/eujhs.681860 Cited By Women Affected by Endometriosis: Their Anxieties and Coping Methods Journal of Evaluation in Clinical Practice https://doi.org/10.1111/jep.70198

Text is read by the "Ask this paper" AI Q&A widget below. Extraction quality varies by source — PMC NXML preserves structure cleanly, OA-HTML may include some navigation residue, and OA-PDF can have broken hyphenation. The publisher copy (via DOI) is the canonical version.

My notes (saved in your browser only)

⚙ Ask this paper AI returns verbatim quotes from the full text · source: oa-doi-fallback ⓘ

Answers must be backed by verbatim quotes from this paper's full text. Hallucinated quotes are dropped automatically; if no verbatim passage answers the question, we say so. How this works

Citation neighborhood

Papers in the corpus that this work cites (lower rings, blue) and that cite this one (upper rings, green). Dot size scales with the paper's in-corpus citation count — bigger dot = more influential within the endo/adeno field. Click a dot to open that paper. [ expand to 2 hops ] — adds papers reached through this work's immediate citers/citees. Heavier; up to 60 extra dots.

References (26)

Cited by (1)

Source provenance

openalex
last seen: 2026-06-10T17:14:06.276822+00:00
License: CC0 · commercial use OK